اجرت طلا چیست و چطور روی فاکتور حساب میشود؟
تاریخ انتشار
اجرت طلا پولی است که بابت ساخت انگشتر، النگو یا هر زیور طلایی می‌پردازید. این مبلغ به قیمت خود طلا اضافه میشود و بعد سود فروشنده روی مجموع آن‌ها حساب میشود. مالیات ۱۰ درصدی هم فقط به اجرت و سود فروشنده تعلق میگیرد، نه به اصل طلا.
اجرت طلا بابت چه کاری گرفته میشود؟
وقتی انگشتری را در ویترین می‌بینید، سازنده برای شکل دادن، پرداخت کردن و شاید نشاندن نگین روی آن وقت گذاشته است. پولی که بابت این کارها می‌پردازید، همان اجرت ساخت طلاست.
اجرت چیزی به وزن انگشتر شما اضافه نمی‌کند. اگر انگشتر را روی ترازو بگذارید، وزن آن همان است؛ فقط موقع خرید، علاوه بر ارزش خود طلا باید دستمزد ساختش را هم بپردازید.
برای اجرتی که بهصورت درصدی اعلام میشود، مبنا قیمت روز طلای ۱۸ عیار است. پس اگر قیمت هر گرم طلا بالا برود، مبلغ اجرت هم بیشتر میشود؛ حتی اگر درصد آن تغییر نکرده باشد.
اجرت، سود فروشنده و مالیات چطور حساب می‌شوند؟
قیمت نهایی یک قطعه طلای نو از چهار بخش تشکیل میشود: ارزش خود طلا، اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات. ترتیب حساب کردن این بخش‌ها مهم است، چون هرکدام بر پایه مبلغ متفاوتی محاسبه می‌شوند.
ارزش طلای خام: وزن قطعه را در قیمت روز هر گرم طلای ۱۸ عیار ضرب کنید. مبلغ به‌دست‌آمده، ارزش خود طلاست.
اجرت ساخت: اگر اجرت درصدی باشد، درصد اعلام‌شده را روی ارزش طلای خام حساب کنید. اگر اجرت تومانی باشد، مبلغ آن جداگانه مشخص میشود.
سود فروشنده: ارزش طلای خام و اجرت ساخت را با هم جمع کنید. درصد سود فروشنده روی همین مجموع حساب میشود.
مالیات: اجرت و سود فروشنده را جمع کنید و ۱۰ درصد آن را به‌عنوان مالیات در نظر بگیرید.
فرمول: قیمت نهایی = گام ۱ + گام ۲ + گام ۳ + گام ۴
چرا از خود طلا مالیات نمی‌گیرند؟
طبق ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، اصل طلا، جواهر و پلاتین به‌کاررفته در مصنوعات از مالیات و عوارض معاف است. اجرت ساخت، حق‌العمل و سود فروشنده مشمول مالیات هستند.
برای همین، وقتی یک انگشتر می‌خرید، فروشنده نباید مالیات را روی ارزش طلای خام حساب کند. در محاسبه معمول فاکتور زیورآلات، پایه مالیات همان جمع اجرت ساخت و سود فروشنده است.
نرخ مالیات این بخش‌ها از ابتدای سال ۱۴۰۴ به ۱۰ درصد رسیده و در سال ۱۴۰۵ هم همین نرخ برقرار است.
سود فروشنده با اجرت چه فرقی دارد؟
اجرت پولی است که بابت ساخت قطعه پرداخت می‌کنید، اما سود فروشنده سهمی است که طلافروش بابت فروش آن دریافت میکند.
در محاسبه رایج بازار، سود فروشنده روی مجموع ارزش طلا و اجرت ساخت حساب میشود. درباره این سود، رقم تا ۷ درصد از سوی مقام‌های صنفی اعلام شده است. این عدد مربوط به سود فروشنده است و نباید آن را با درصد اجرت ساخت اشتباه گرفت.
قیمت یک انگشتر ۵ گرمی چقدر میشود؟
با قیمت‌ها و درصدهای فرضی این مثال، مبلغ نهایی یک انگشتر ۵ گرمی ۶۲٬۶۷۷٬۵۰۰ تومان میشود. این عدد قیمت روز بازار نیست و فقط برای روشن شدن روش محاسبه است.
فرض کنید یک انگشتر ۵ گرمی طلای ۱۸ عیار انتخاب کرده‌اید. قیمت هر گرم طلا ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است. فروشنده اجرت را ۱۵ درصد، سود خود را ۷ درصد و مالیات را ۱۰ درصد حساب میکند.
حساب این خرید به شکل زیر است:
بخش فاکتور | محاسبه | مبلغ (تومان) |
|---|---|---|
ارزش طلای خام | ۵ × ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
اجرت ساخت | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۱۵ | ۷٬۵۰۰٬۰۰۰ |
سود فروشنده | (۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۷٬۵۰۰٬۰۰۰) × ۰٫۰۷ | ۴٬۰۲۵٬۰۰۰ |
مالیات | (۷٬۵۰۰٬۰۰۰ + ۴٬۰۲۵٬۰۰۰) × ۰٫۱۰ | ۱٬۱۵۲٬۵۰۰ |
قیمت نهایی | جمع چهار مبلغ | ۶۲٬۶۷۷٬۵۰۰ |
به ردیف مالیات نگاه کنید. جمع اجرت و سود فروشنده در این مثال ۱۱٬۵۲۵٬۰۰۰ تومان است و مالیات فقط روی همین مبلغ حساب میشود.
اگر فروشنده به اشتباه مالیات را روی ارزش طلا هم حساب کند، مبلغ مالیات به ۶٬۱۵۲٬۵۰۰ تومان می‌رسد؛ در حالی که مقدار درست آن در این مثال ۱٬۱۵۲٬۵۰۰ تومان است.
جمع کردن ساده درصد اجرت، سود فروشنده و مالیات هم نتیجه درستی نمی‌دهد، چون این درصدها روی مبلغ یکسانی حساب نمی‌شوند.
برای محاسبه قیمت یک قطعه واقعی، به‌جای مبلغ فرضی این مثال، نرخ روز را از صفحه قیمت طلا بردارید.
اجرت طلا چند درصد است؟
اجرت ساخت در بازار از ۲ تا ۴۰ درصد دیده میشود، اما درصد یکسانی برای همه زیورآلات وجود ندارد. طرح قطعه، روش ساخت و میزان کاری که روی آن انجام شده، در اجرت اثر می‌گذارد.
کارهای ساده و ماشینی معمولاً اجرت کمتری دارند. در مقابل، ساخت زیورآلات دست‌ساز زمان و مهارت بیشتری می‌خواهد و اجرت آن‌ها بالاتر است. طرح‌های ظریف و توری، کارهای میناکاری‌شده و بعضی مدل‌های برند یا وارداتی هم می‌توانند اجرت بیشتری داشته باشند.
برای اجرت انواع النگو، زنجیر یا انگشتر، جدول رسمی ثابتی با درصد مشخص منتشر نشده است. بنابراین اگر جدولی با عنوان «اجرت طلا ۱۴۰۵» دیدید، اعداد آن را نرخ مصوب همه طلافروشی‌ها در نظر نگیرید.
مبلغی که برای خرید شما اهمیت دارد، اجرت همان قطعه‌ای است که انتخاب کرده‌اید. از فروشنده بخواهید روش محاسبه و مبلغ آن را جداگانه اعلام کند.
اجرت درصدی بهتر است یا تومانی؟
طلافروشی‌ها اجرت را به سه روش اعلام میکنند:
- اجرت درصدی: مثلاً فروشنده می‌گوید اجرت این قطعه ۱۵ درصد است. مبلغ اجرت بر اساس ارزش طلای خام حساب میشود و با تغییر قیمت طلا، تغییر میکند.
- اجرت مقطوع: فروشنده برای ساخت هر گرم، مبلغ مشخصی به تومان اعلام میکند. اجرت این روش از ضرب وزن در مبلغ ثابت هر گرم به دست می‌آید.
- اجرت ترکیبی: بخشی از اجرت درصدی است و بخش دیگر بهصورت مبلغ ثابت حساب میشود.
اگر قیمت طلا بالا برود، اجرت درصدی هم بیشتر میشود. اما در روش مقطوع، مبلغ تعیین‌شده برای ساخت هر گرم ثابت می‌ماند.
برای مقایسه دو قطعه، فقط به درصدی که فروشنده می‌گوید اکتفا نکنید. مبلغ نهایی اجرت را به تومان بپرسید تا بتوانید هزینه ساخت آن‌ها را کنار هم بگذارید.
اجرت فاکتور خودتان را چطور حساب کنید؟
اگر فروشنده اجرت و سود خود را جداگانه نوشته باشد، بررسی فاکتور آسان‌تر است. می‌توانید ببینید چه مقدار از پولی که می‌پردازید بابت خود طلاست و چه مقدار به هزینه‌های دیگر تعلق دارد.
اجرت طلا موقع فروش چه میشود؟
اجرت ساختی که موقع خرید پرداخت کرده‌اید، هنگام فروش به شما برنمی‌گردد. طلافروش برای خرید طلای شما، وزن خالص آن و قیمت روز طلای خام را مبنا قرار می‌دهد.
مثلاً اگر انگشتری را با اجرت بالا خریده باشید، هنگام فروش بابت آن اجرت پولی دریافت نمی‌کنید. برای همین، حتی اگر قیمت روز طلا تغییر نکرده باشد، مبلغ خرید و فروش یک قطعه یکسان نیست.
البته حذف اجرت تنها تفاوت قیمت خرید و فروش نیست.
اگر زیور شما نگین، قفل یا بند غیرطلایی داشته باشد، وزن بخش‌های غیرطلایی از وزن کل کنار گذاشته میشود. ممکن است مبلغی هم بابت افت یا کارمزد خرید کسر شود.
برای محاسبه ضریب افت، روش یکسانی در همه مغازه‌ها وجود ندارد. پس پیش از فروش، از خریدار بخواهید وزن خالص طلا و هر مبلغی را که قرار است کسر شود، برایتان مشخص کند.
طلای بدون اجرت چه تفاوتی دارد؟
طلای آب‌شده اجرت ساخت ندارد. طلای دستدوم هم وقتی به مغازه فروخته میشود، اجرت ساختی ندارد.
اگر طلا را برای پس‌انداز می‌خرید و قصد استفاده زینتی ندارید، هزینه اجرت را در انتخاب خود در نظر بگیرید. اجرتی که برای خرید طلای نو می‌پردازید، هنگام فروش بازنمی‌گردد.
در ایران گلد، قیمت و کارمزد هر معامله پیش از تأیید به شما نشان داده میشود. می‌توانید جزئیات را در صفحه کارمزدها ببینید.
فاکتور طلا را پیش از پرداخت چطور بررسی کنید؟
فاکتور طلا باید اجزای قیمت را جداگانه نشان دهد. طبق ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، درج تفکیکی ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، حق‌العمل و سود فروشنده در صورتحساب الکترونیکی الزامی است.
وقتی فاکتور را از فروشنده می‌گیرید، این موارد را بررسی کنید:
وزن و عیار قطعه درست و مشخص نوشته شده باشد.
ارزش طلای خام و مبلغ اجرت ساخت جداگانه آمده باشد. اگر اجرت درصدی است، درصد آن را هم بپرسید.
سود فروشنده از اجرت ساخت جدا باشد تا بتوانید مبلغ هرکدام را بررسی کنید.
مالیات با نرخ ۱۰ درصد و فقط بر پایه اقلام مشمول، یعنی اجرت ساخت، سود فروشنده و حق‌العمل احتمالی، محاسبه شده باشد.
اگر رقم مالیات با جمع اجرت و سود فروشنده نمی‌خواند، پیش از پرداخت از فروشنده بخواهید محاسبه را توضیح دهد.
ثبت معامله در سامانه مؤدیان نیز از وظایف قانونی فروشنده است و ثبت نکردن آن جریمه غیرقابل بخشودگی دارد.
سوال‌های رایج درباره اجرت طلا
اجرت قانونی طلا چقدر است و آیا سقف مشخصی دارد؟
برای اجرت ساخت طلا، جدول رسمی با نرخ ثابت یا سقف مشخص منتشر نشده است. عدد ۷ درصدی که در بازار می‌شنوید به سود فروشنده مربوط است و سقف اجرت ساخت را تعیین نمی‌کند.
آیا به طلای دستدوم هم اجرت ساخت تعلق میگیرد؟
هنگام فروش طلای دستدوم به مغازه، اجرت ساخت حساب نمیشود. قیمت خرید از شما بر اساس وزن خالص قطعه و نرخ روز طلای خام محاسبه میشود.
اجرت ساخت طلا را به درصد حساب میکنند یا به تومان؟
هر دو روش در بازار رایج است و گاهی اجرت را بهصورت ترکیبی حساب میکنند. اجرت درصدی با تغییر قیمت طلا تغییر میکند، اما اجرت مقطوع مبلغ مشخصی به ازای هر گرم است.
نرخ مالیات اجرت طلا در سال ۱۴۰۵ چند درصد است؟
در سال ۱۴۰۵، نرخ مالیات اجرت ساخت و سود فروشنده ۱۰ درصد است و اصل طلا مالیات ندارد.
منابع
- ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده و معافیت اصل طلا
- الزام تفکیک اجزای قیمت در صورتحساب طلا
- اطلاعیه نرخ مالیات طلا از ابتدای سال ۱۴۰۴
- نرخ مالیات اجرت و سود فروشنده در سال ۱۴۰۵
- توضیح اتحادیه درباره ترتیب محاسبه قیمت طلا و سود فروشنده
- روش محاسبه سود فروشنده و مالیات فاکتور طلا
- درصد اجرت ساخت و تفاوت طلای نو و دستدوم
- مبنای محاسبه اجرت درصدی طلا
- نحوه محاسبه اجرت طلا هنگام فروش
- کسر وزن نگین و محاسبه افت هنگام فروش طلا
- توضیح کارمزد خرید طلای دستدوم
- نرخ مرجع طلا در اتحادیه طلا و جواهر تهران